ในขณะที่ Donald Trump กลับคืนสู่ทำเนียบขาว หลายคนชูให้ Elon Musk คือแรงผลักดันสำคัญผ่านแพลตฟอร์ม X ของเขา แต่หลายคนอาจจะไม่รู้ว่า มีชายลึกลับอีกคนที่ทำงานอยู่เบื้องหลังฉากมาตลอด
คนคนนั้นคือ Peter Thiel นักลงทุนอัจฉริยะผู้สนับสนุน Zuckerberg ตั้งแต่เริ่มต้น และเป็นพี่ใหญ่ทั้ง Trump และ Musk ก่อนที่ใครจะมองว่าสองคนนี้มีโอกาสประสบความสำเร็จด้วยซ้ำ ขณะที่ Musk ชอบเล่นใหญ่บนโซเชียล Thiel เลือกอยู่ในเงามืด รังสรรค์อำนาจโดยไม่ต้องการแสงไฟสปอตไลต์
Peter Andreas Thiel เกิดเมื่อ 11 ตุลาคม 1967 ที่เยอรมนี ในวัยเด็กเขาย้ายบ้านบ่อยมาก เพราะพ่อทำงานเป็นวิศวกรเคมีในบริษัทเหมืองแร่ต่างๆ
การย้ายไปทั่วโลกทำให้เขาเห็นระบบสังคมหลากหลายรูปแบบ โดยเฉพาะช่วงที่อยู่แอฟริกาใต้และนามิเบีย ที่โรงเรียน Swakopmund เด็กนักเรียนถูกตีมือด้วยไม้บรรทัด เป็นบทเรียนเรื่องอำนาจที่โหดเหี้ยมที่เขาไม่มีวันลืม
แม้จะต้องย้ายบ่อย Thiel พบที่พึ่งในโลกจินตนาการของเกม Dungeons and Dragons และหนังวิทยาศาสตร์ของ Isaac Asimov และ Robert A. Heinlein เขาหลงรักเทพนิยายของ J.R.R. Tolkien มากจนภายหลังตั้งชื่อบริษัทตามนั้น
ปี 1977 ครอบครัวเขาตั้งรกรากถาวรที่ Foster City แคลิฟอร์เนีย และที่นี่นี่เองที่ความเจ๋งของ Thiel ได้เริ่มเฉิดฉาย เขาชนะการแข่งขันคณิตศาสตร์ระดับรัฐและเป็นนักเรียนเกียรตินิยมของโรงเรียน San Mateo High School
ที่สแตนฟอร์ด Thiel พบกับ René Girard ศาสตราจารย์ที่มีทฤษฎีเรื่องการเลียนแบบความปรารถนา (mimetic desire) ซึ่งมีอิทธิพลต่อความเข้าใจเรื่องพฤติกรรมมนุษย์ของเขาอย่างมาก
เมื่อมหาวิทยาลัยเปลี่ยนหลักสูตรให้เน้นความหลากหลายทางวัฒนธรรม Thiel ร่วมก่อตั้ง Stanford Review ในปี 1987 เป็นหนังสือพิมพ์แนวอนุรักษ์นิยม นี่เป็นจุดเริ่มต้นของการต่อต้านสถาบันที่เขาไม่เห็นด้วย
หลังเรียนจบกฎหมายจากสแตนฟอร์ดปี 1992 Thiel ทำงานที่บริษัทกฎหมาย Sullivan & Cromwell แต่ไม่นาน เขารู้สึกอึดอัดกับระบบลำดับชั้นที่เข้มงวดของแวดวงนี้
ต่อมาเขาทำงานเป็นเทรดเดอร์ที่ Credit Suisse และช่วยงานในการเขียนสุนทรพจน์ให้อดีตรัฐมนตรีศึกษาฯ William Bennett แต่ Wall Street ก็ดูเหมือนยังไม่ใช่ที่ของเขา
ปี 1996 Thiel กลับไปแคลิฟอร์เนียช่วงยุคดอทคอมบูม ระดมทุน 1 ล้านดอลลาร์ตั้ง Thiel Capital Management บริษัทร่วมทุนแรกของเขา
แม้การลงทุนแรกล้มเหลว แต่นำไปสู่การพบกับ Max Levchin ซึ่งต่อมาร่วมก่อตั้ง Confinity ในปี 1998 ที่ภายหลังกลายเป็น PayPal
Thiel มองเห็นช่องว่างในระบบการชำระเงินดิจิทัล และนี่คือจุดพีคที่ PayPal เกิดขึ้น เป็นแพลตฟอร์มที่ท้าทายระบบธนาคารดั้งเดิม
หลังควบรวมกับ X.com ของ Elon Musk ในปี 2000 และเข้าตลาดหุ้นในปี 2002 PayPal ถูกซื้อโดย eBay มูลค่า 1.5 พันล้านดอลลาร์ ทำให้ Thiel ได้เงิน 55 ล้านดอลลาร์
แต่สิ่งสำคัญกว่าเงินคือเครือข่าย “PayPal Mafia” ที่ภายหลังสมาชิกไปก่อตั้ง Tesla, SpaceX, LinkedIn และ YouTube ความเทพของ Thiel คือการเห็นศักยภาพของคนและโอกาสมาตั้งแต่ต้น
ปี 2004 Thiel ลงทุน 500,000 ดอลลาร์ใน Facebook แลกกับหุ้น 10.2% ซึ่งภายหลังกลายเป็นมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ เป็นการลงทุนที่โคตรเทพในประวัติศาสตร์ Silicon Valley
หลังเหตุการณ์ 9/11 Thiel ก่อตั้ง Palantir Technologies ในปี 2003 บริษัทวิเคราะห์ข้อมูลที่ร่วมมือกับหน่วยงานข่าวกรองและทหาร ชื่อบริษัทมาจาก “หินที่มองเห็นทุกอย่าง” ในนิยาย Tolkien
แม้ Silicon Valley จะปฏิเสธแนวคิดนี้ แต่ In-Q-Tel หน่วยงานร่วมทุนของ CIA ให้เงินทุนเริ่มต้น 2 ล้านดอลลาร์ และ Thiel เองทุ่มอีก 30 ล้านดอลลาร์
Palantir ไม่ได้พัฒนา AI ทั่วไป แต่เสนอ “การเพิ่มปัญญา” โดยผสานนักวิเคราะห์มนุษย์กับข้อมูลขนาดใหญ่ เป็นปรัชญาใหม่ของอำนาจที่เส้นแบ่งระหว่างบริษัทเอกชนกับรัฐเริ่มเลือนลางลงไปทุกที
ความสามารถของ Palantir ถูกพิสูจน์ผ่านการเปิดโปงเครือข่ายจารกรรมไซเบอร์ของจีนอย่าง GhostNet ในปี 2009 ปัจจุบันบริษัทมีบทบาทในทุกอย่างตั้งแต่การต่อต้านการก่อการร้ายไปจนถึงการกระจายวัคซีนโควิด-19
อิทธิพลของ Thiel ขยายสู่การเมืองโดยตรงผ่าน JD Vance รองประธานาธิบดีคนปัจจุบัน ความสัมพันธ์เริ่มต้นเมื่อ Vance เข้าร่วมการบรรยายของ Thiel ที่เยลในปี 2011
Thiel จัดให้ Vance พบกับ Trump ที่ Mar-a-Lago ในปี 2021 และสนับสนุนเงิน 15 ล้านดอลลาร์สำหรับแคมเปญสมัครสมาชิกวุฒิสภา นี่คือตัวอย่างว่าความมั่งคั่งทางการเงินที่สามารถสร้างอำนาจทางการเมืองใหม่ได้อย่างง่ายดาย
ปี 2016 ขณะที่ Silicon Valley ส่วนใหญ่ถอยห่างจาก Trump แต่ Thiel กลับสนับสนุนอย่างเปิดเผย พูดที่การประชุมใหญ่พรรครีพับลิกันและบริจาค 1.25 ล้านดอลลาร์ให้แคมเปญ
ในวงจรการเลือกตั้งปี 2022 เขาบริจาครวม 20.4 ล้านดอลลาร์ให้ผู้สมัครพรรครีพับลิกัน รวมถึง Vance ในโอไฮโอและ Blake Masters ในแอริโซนา ซึ่งทั้งสองเคยเป็นเด็กในสังกัด Thiel มาก่อน
แต่ในปี 2023 มีการเปลี่ยนแปลงน่าสนใจ Thiel บอกกับ The Atlantic ว่าเขาสูญเสียความสนใจในประชาธิปไตยและจะไม่สนับสนุนการเงินให้ผู้สมัครประธานาธิบดีปี 2024 รวมถึง Trump
เขาหันไปก่อตั้งคณะกรรมการการเมือง Free Forever ที่เน้นนโยบายควบคุมชายแดน การตรวจคนเข้าเมืองอย่างเข้มงวด และนโยบายต่างประเทศแบบไม่แทรกแซง แทนการสนับสนุนตัวบุคคล
ล่าสุดปี 2024 Thiel มีทรัพย์สินประมาณ 11.2 พันล้านดอลลาร์ การเคลื่อนไหวล่าสุดของเขาไม่ได้ถอยหลังทางการเมืองแต่อย่างใด แต่เป็นการปรับวิธีการใช้อำนาจในโลกเทคโนโลยีที่ซับซ้อนขึ้นเรื่อยๆ
ทุนการศึกษา Thiel Fellowship ที่มอบเงิน 100,000 ดอลลาร์ให้คนรุ่นใหม่ที่ยอมละทิ้งการศึกษาแบบดั้งเดิม เป็นความท้าทายโดยตรงต่อสถาบันการศึกษา
เขายังสนับสนุนการวิจัย AI ผ่าน OpenAI และการวิจัยยืดอายุผ่าน Methuselah Mouse Prize Foundation มูลค่า 7 ล้านดอลลาร์ในปี 2017 แสดงให้เห็นว่าเขามุ่งแก้ปัญหาสังคมด้วยเทคโนโลยี
ผ่าน Founders Fund และ Mithril Capital เขายังคงมีอิทธิพลในการกำหนดทิศทางเทคโนโลยี การลงทุนใน Bitcoin ของ Founders Fund ในปี 2017 เปิดเผยวิสัยทัศน์เกี่ยวกับอนาคตของเงินดิจิทัล
การลงทุนแต่ละครั้งของ Thiel เหมือนหมากในเกมหมากรุกที่มีความซับซ้อน ที่เดิมพันไม่ใช่แค่กำไร แต่เป็นการวางโครงสร้างอำนาจในสังคม
ขณะที่ Trump กลับเข้าทำเนียบขาวพร้อม Vance ที่ Thiel สนับสนุน เราควรสนใจผู้มีอำนาจเบื้องหลังที่มองการณ์ไกลและวางแผนระยะยาว ไม่ใช่แค่คนที่ต้องการชื่อเสียงชั่วครู่
อำนาจที่แท้จริงอาจไม่ได้อยู่ในมือคนที่จับไมโครโฟน แต่อยู่กับคนที่ออกแบบเวทีตั้งแต่แรก และ Peter Thiel คือตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดของอำนาจเงียบที่ทรงพลังนั้น
แม้คุณจะคิดอย่างไรกับมุมมองทางการเมืองหรือธุรกิจของ Thiel คุณต้องยอมรับว่าเขาเป็นหนึ่งในผู้มีอิทธิพลสูงสุดที่กำหนดอนาคตเทคโนโลยีและการเมืองอเมริกัน และอิทธิพลนั้นยังคงเติบโตในเงามืดที่เขาเลือกซ่อนตัว
แล้วคุณล่ะรู้จัก Peter Thiel มาก่อนไหม? คิดอย่างไรกับบทบาทของเขาในการขีดชะตาอเมริกาและโลก? เพราะบางทีอนาคตของเราอาจถูกกำหนดโดยคนที่เราแทบไม่รู้จักเลยก็ได้
