การเรียนภาษาต่างประเทศเป็นความใฝ่ฝันของคนจำนวนมาก แต่หลายคนมักท้อใจเมื่อต้องใช้เวลาหลายปีในการเรียนเพียงหนึ่งภาษา โดยไม่สามารถพูดได้อย่างคล่องแคล่ว แต่ในขณะเดียวกัน มีกลุ่มคนพิเศษที่เรียกว่า polyglot ที่สามารถพูดได้หลายภาษาอย่างคล่องแคล่ว พวกเขามีความลับอะไรที่ทำให้ประสบความสำเร็จในการเรียนภาษาได้ดีกว่าคนทั่วไป?

เรื่องราวของ Lýdia Machová เริ่มต้นจากความรักในการเรียนภาษาต่างประเทศ เธอรักมันมากถึงขนาดที่ตั้งเป้าหมายเรียนภาษาใหม่ทุกๆ สองปี จนปัจจุบันกำลังเรียนภาษาที่แปด

เมื่อผู้คนรู้เรื่องนี้ พวกเขามักถามเธอว่า “คุณทำได้อย่างไร? มีเคล็ดลับอะไรหรือไม่?” หลายปีที่ผ่านมา เธอมักตอบแบบง่ายๆ ว่า “เธอไม่รู้ เธอแค่รักการเรียนภาษา” แต่คำตอบนี้ไม่เคยทำให้ใครพอใจ

ด้วยความอยากรู้ว่า polyglot คนอื่นๆ มีวิธีการเรียนอย่างไร Lýdia จึงตัดสินใจเข้าร่วมกิจกรรม polyglot ที่จัดขึ้นทั่วโลก ที่นั่นเธอได้พบกับ Benny จากไอร์แลนด์ ผู้มีวิธีการเรียนที่น่าสนใจ เขาเริ่มต้นด้วยการพูดตั้งแต่วันแรก โดยเรียนรู้วลีพื้นฐานจากหนังสือสำหรับนักท่องเที่ยวแล้วนำไปใช้สนทนากับเจ้าของภาษาทันที แม้จะพูดผิดถึง 200 ครั้งต่อวัน แต่นั่นคือวิธีที่เขาเรียนรู้จากผลตอบรับ

Lýdia ยังได้พบกับ Lucas จากบราซิล ผู้มีวิธีการเรียนภาษารัสเซียที่แปลกแต่ได้ผล เขาเพิ่มผู้พูดภาษารัสเซียแบบสุ่มหนึ่งร้อยคนเป็นเพื่อนใน Skype จากนั้นเริ่มต้นบทสนทนาด้วยคำทักทายง่ายๆ และใช้วิธีคัดลอกประโยคจากการสนทนาหนึ่งไปอีกการสนทนาหนึ่ง ทำให้เขาเรียนรู้รูปแบบการสนทนาทั่วไปในภาษารัสเซียได้อย่างรวดเร็ว

ปัจจุบัน การเรียนภาษาผ่านออนไลน์กลายเป็นเรื่องง่าย เราสามารถฝึกสนทนากับเจ้าของภาษาได้จากที่บ้านผ่านแพลตฟอร์มต่างๆ เช่น iTalki, Tandem หรือ HelloTalk ที่ช่วยจับคู่ผู้เรียนกับเจ้าของภาษา ทำให้การฝึกภาษาเป็นเรื่องที่สะดวกและสนุกมากขึ้น

จากการพูดคุยกับ polyglot หลายคน Lýdia พบว่าแต่ละคนมีวิธีการเรียนที่แตกต่างกัน บางคนชอบเลียนแบบเสียง บางคนเริ่มจากการเรียนคำศัพท์ที่ใช้บ่อย 500 คำแรก และบางคนชอบศึกษาไวยากรณ์ก่อน แต่สิ่งที่ทุกคนมีเหมือนกันคือ พวกเขาหาวิธีที่ทำให้การเรียนภาษาเป็นเรื่องสนุก

คุณน่าจะเห็นแววตาที่เปล่งประกายของพวกเขาเวลาที่โชว์แผนภูมิไวยากรณ์สีสันสดใส บัตรคำศัพท์ที่ทำขึ้นเองอย่างประณีต หรือสถิติการเรียนรู้คำศัพท์จากแอพต่างๆ บางคนถึงกับสนุกกับการทำอาหารตามสูตรในภาษาต่างประเทศ แม้จะใช้วิธีแตกต่างกัน แต่ทุกคนเลือกวิธีที่ตนเองชื่นชอบ

เมื่อย้อนกลับไปมองวิธีการเรียนของตัวเอง Lýdia ก็พบว่าตัวเองก็ใช้หลักการเดียวกัน ตอนเรียนภาษาสเปน เธอเบื่อหน่ายกับบทเรียนในตำราที่มีแต่เรื่องราวซ้ำซาก อย่างเช่นเรื่องของ Jose ที่ถามทางไปสถานีรถไฟ

เธอจึงหันไปอ่านหนังสือ “Harry Potter” ฉบับภาษาสเปนแทน เพราะเป็นเรื่องที่เธอชื่นชอบมาตั้งแต่เด็ก แม้ตอนแรกจะแทบไม่เข้าใจอะไรเลย แต่ด้วยความที่รักเนื้อเรื่อง เธอจึงพยายามอ่านต่อไปจนจบเล่ม และพบว่าตัวเองสามารถเข้าใจเนื้อเรื่องได้แทบจะทั้งหมด

เช่นเดียวกับตอนเรียนภาษาเยอรมัน Lýdia เลือกดูซิทคอม “Friends” ที่เธอชื่นชอบเป็นภาษาเยอรมัน แม้ช่วงแรกจะฟังเป็นเพียงเสียงที่ไร้ความหมาย แยกไม่ออกว่าคำไหนจบตรงไหน แต่เธอก็ยังคงดูต่อไปทุกวันเพราะความคุ้นเคยกับเรื่องราว จนกระทั่งผ่านไปสองถึงสามซีซั่น บทสนทนาต่างๆ ก็เริ่มมีความหมายขึ้นมาเอง

การเรียนภาษาผ่านสื่อบันเทิงที่เราชื่นชอบช่วยสร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ได้อย่างมาก เพราะเราไม่ได้รู้สึกว่ากำลังเรียน แต่กำลังสนุกไปกับเนื้อหาที่เราชอบ ทำให้สมองซึมซับภาษาได้อย่างเป็นธรรมชาติ

จากประสบการณ์ของ Lýdia และ polyglot คนอื่นๆ ทำให้เธอเข้าใจว่า เราไม่ได้เป็นอัจฉริยะและไม่มีทางลัดในการเรียนภาษา เพียงแต่เราหาวิธีที่ทำให้การเรียนภาษากลายเป็นความสนุก เปลี่ยนจากวิชาที่น่าเบื่อให้เป็นกิจกรรมที่น่าพึงพอใจ ที่เราอยากทำทุกวัน ถ้าไม่ชอบจดคำศัพท์ลงกระดาษ ก็เปลี่ยนมาพิมพ์ลงแอพ ถ้าเบื่อเนื้อหาในตำรา ก็หาเรื่องที่น่าสนใจใน YouTube หรือพอดแคสต์

สำหรับคนที่เป็นคนเก็บตัว ไม่กล้าพูดกับเจ้าของภาษาโดยตรง ก็สามารถฝึกพูดคุยกับตัวเองได้ในที่ส่วนตัว ลองเล่าแผนสุดสัปดาห์ เล่าเรื่องราวในแต่ละวัน หรือแม้แต่หยิบรูปในมือถือมาอธิบายให้เพื่อนในจินตนาการฟัง

อย่างไรก็ตาม การสนุกกับการเรียนเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากต้องการพูดภาษาต่างประเทศได้อย่างคล่องแคล่ว คุณจำเป็นต้องนำหลักการสำคัญอีกสามข้อมาใช้

ประการแรก ต้องมีวิธีการเรียนที่มีประสิทธิภาพ การท่องจำคำศัพท์แบบเร่งด่วนเพื่อสอบพรุ่งนี้ จะทำให้จำได้เพียงระยะสั้น แต่ถ้าต้องการจำในระยะยาว ต้องใช้วิธีการทบทวนแบบ spaced repetition ผ่านแอพอย่าง Anki หรือ Memrise หรือจะใช้วิธี Goldlist หรือการเขียนรายการคำศัพท์ที่ต้องการเรียนรู้จำนวนหนึ่ง แล้วเขียนซ้ำๆ ทุกๆ 2 สัปดาห์ จนกว่าจะจำได้เป็นความจำระยะยาว จากนั้นก็เขียนซ้ำเพิ่มสำหรับคำศัพท์ที่ยังจำไม่แม่น

ประการที่สอง ต้องสร้างระบบในการเรียนรู้ แม้ทุกคนจะยุ่งและดูเหมือนไม่มีเวลา แต่เราสามารถสร้างเวลาได้ด้วยการวางแผนล่วงหน้า เช่น ตื่นเช้าขึ้น 15 นาทีเพื่อทบทวนคำศัพท์ ฟังพอดแคสต์ระหว่างเดินทาง หรือดูวิดีโอภาษาต่างประเทศขณะทานอาหารเช้า การสร้างระบบจะทำให้การเรียนภาษากลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน

ประการสุดท้าย ต้องมีความอดทน การเรียนภาษาให้คล่องแคล่วไม่สามารถทำได้ภายในสองเดือน แต่เราสามารถเห็นพัฒนาการที่ชัดเจนได้ถ้าเรียนอย่างสม่ำเสมอ ความสำเร็จเล็กๆ น้อยๆ เช่น การเข้าใจมุกตลกครั้งแรกในซีรีส์ภาษาต่างประเทศ จะกลายเป็นแรงผลักดันให้เราอยากเรียนต่อไป

ความสำเร็จในการเรียนภาษาไม่ได้ขึ้นอยู่กับพรสวรรค์ แต่อยู่ที่การค้นพบวิธีการเรียนที่เหมาะกับตัวเอง และความมุ่งมั่นที่จะฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง

ยกตัวอย่างเช่น Benny ที่เรียนภาษาไอริช 11 ปี และภาษาเยอรมัน 5 ปีในโรงเรียน แต่กลับพูดไม่ได้เลยตอนจบการศึกษา จนอายุ 21 ปี เขาคิดว่าตัวเองไม่มี “ยีนด้านภาษา” แต่เมื่อเริ่มค้นหาวิธีการเรียนของตัวเอง เขาก็สามารถพูดได้ถึง 10 ภาษาอย่างคล่องแคล่ว

หรือ Lucas ที่เคยเป็นนักเรียนที่อ่อนที่สุดในวิชาภาษาอังกฤษ จนเพื่อนๆ ล้อเลียนด้วยการให้ตำราภาษารัสเซียเป็นของขวัญขำๆ แต่เมื่อเขาเริ่มทดลองวิธีการเรียนแบบต่างๆ จนพบวิธีที่ใช่ เขาก็สามารถพูดได้ถึง 11 ภาษาภายในเวลาเพียง 10 ปี

ในฐานะที่ปรึกษาด้านภาษา Lýdia เห็น “ปาฏิหาริย์” แบบนี้เกิดขึ้นทุกวัน ผู้คนที่ดิ้นรนกับการเรียนภาษามา 5 ปี 10 ปี หรือแม้แต่ 20 ปี เมื่อเริ่มจัดการการเรียนรู้ด้วยตัวเอง ใช้สื่อที่สนุก วิธีการที่มีประสิทธิภาพ และติดตามความก้าวหน้าของตัวเอง พวกเขาก็ค้นพบ “พรสวรรค์” ที่ซ่อนอยู่ในตัว

ดังนั้น หากคุณเคยพยายามเรียนภาษาแล้วยอมแพ้ไป เพราะคิดว่ามันยากเกินไปหรือตัวเองไม่มีพรสวรรค์ ลองกลับมาเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง บางทีคุณอาจอยู่ห่างจากการพูดภาษานั้นได้อย่างคล่องแคล่วเพียงแค่การค้นพบวิธีการเรียนที่สนุกสำหรับตัวคุณเอง

References :
The secrets of learning a new language | Lýdia Machová | TED
https://youtu.be/o_XVt5rdpFY?si=swYziY7n-ZQv6_qi